نوشابه و نوشیدن آن باعث میشود که اسیدهای شکسته شده درون ترکیبات آن به سطح دندان بچسبند و باعث خوردگی و آسیب به دندانها شوند. علاوه بر این، قند موجود در نوشابه میتواند باعث رشد باکتریهای دهان و افزایش خطر ابتلا به بیماریهای لثه و تسکین ناخوشایندیهای دهانی شود. به همین دلیل، حتماً در مصرف نوشابه دقت کافی داشته و اگر تمایل به نوشیدن دارید، حتماً پس از مصرف دهان و دندان خود را بشویید.
آیا نوشابه باعث پوسیدگی دندان میشود؟
مصرف بیش از حد نوشابه و سایر نوشیدنیهای شیرینکننده میتواند باعث پوسیدگی دندان شود. اسیدهای موجود در نوشابه به سطح دندانها چسبیده و لایهای از آن را تخریب میکنند. همچنین، شیرینیهای موجود در نوشابه میتوانند باعث رشد باکتریها در دهان شوند که باعث افزایش خطر ابتلا به بیماریهای لثه و پوسیدگی دندان خواهند شد. بنابراین، مصرف نوشابه به صورت معتادل و همراه با بهداشت دهانی مناسب توصیه میشود و بهتر است از نوشابههای بدون قند با کالری صفر استفاده کنید.
آیا نوشیدنی های گاز دار می توانند باعث پوسیدگی و سوراخ شدن دندان ها شوند؟
دندان های شما نسبت به قند های موجود در نوشیدنی ها و مواد غذایی، آسیب پذیر هستند. زمانی که نوشابه های گاز دار می نوشید، این مایع حاوی قند تمام سطوح دندان هایتان را می پوشاند. حتی پس از این که نوشابه را قورت داده اید، پس مانده قندی بر روی دندان ها باقی می ماند. باکتری موجود در دهان، وجود قند در دهان را حس می کند و به تدریج از آن تغذیه می کند.
استفاده باکتری ها از مواد قندی باعث به وجود آمدن اسید هایی می شود که برای دندان ها مضر هستند. به مرور زمان، اسید ها مینای دندان ها را از بین می برند. مینا، خارجی ترین لایه دندان است و دندان را می پوشاند. این فرسایش، مینای دندان را نازک و نازک تر می کند و لایه خارجی دندان ضعیف می شود. ضعیف شدن مینای دندان می تواند سبب ایجاد پوسیدگی و سوراخ شدن دندان شود. در موارد شدید، قسمت هایی از مینا به طور کلی از بین می رود و بخشی از عاج دندان نمایان می شود. عاج (dentin)، بخش حساس و میانی دندان است که پالپ را می پوشاند.
به علاوه، ممکن است در نوشابه علاوه بر شکر، شیرین کننده های مصنوعی وجود داشته باشد که دقیقا همان آسیب را به دندان ها وارد می کنند. این شیرین کننده ها در برچسب محتوای ماده غذایی، جزو شکر یا قند دسته بندی نمی شوند و به همین دلیل می توانند گمراه کننده باشند. از جمله شیرین کننده ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- شربت ذرت با فروکتوز زیاد
- ملاس یا شیره
- دکسترین
- عسل
- شربت مالت
- عصاره غلیظ نیشکر
تأثیرات اصلی نوشابه روی دندان ها
بیایید کمی بیشتر در مورد اینکه این نوشیدنی گازدا تا چه اندازه میتواند برای سلامتی دندان های شما مضر باشد صحبت کنیم ، بهتر است در مورد این موضوع اطلاعات بیشتری داشته باشید که نوشابه ها دو تأثیر اصلی روی دندان ها دارند، که عبارتند از:
1- خوردگی یا ساییدگی دندان ها
خوردگی دندان ها زمانی آغاز می شود که اسید موجود در نوشیدنی های فاقد الکل با مینای دندان ها برخورد می کند، که بیرونی ترین لایه محافظ دندان های ما است. تأثیر آنها کاهش سختی سطح مینای دندان ها است. گرچه نوشیدنی های ورزشی و آبمیوه ها نیز می توانند به مینای دندان ها آسیب برسانند، اما همانجا متوقف می شوند.
2- پوسیدگی دندان ها
از سوی دیگر، نوشیدنی های فاقد الکل می توانند لایه بعدی، عاج دندان، و حتی پر شدگی های دندان ها را تحت تأثیر قرار دهند. این آسیب به مینای دندان ها می تواند پوسیدگی را مهمان دندان های شما کند. پوسیدگی یا کرم خوردگی به مرور زمان در افرادی گسترش پیدا می کند که به طور منظم نوشیدنی های حاوی شکر می نوشند. بهداشت دهانی ضعیف را نیز به آن بیفزایید، و آسیب زیادی می تواند به دندان ها وارد شود.
| حتما بخوانید : همه چیز در رابطه با ایمپلنت کره ای |
تأثیر نوشابه روی دیگر بخش های بدن
مطالعات اخیر حاکی از این است که اگر مقادیر زیادی نوشابه یا نوشیدنی های دیگر حاوی اسید فسفریک مصرف شود، می تواند موجب کاهش سطح کلسیم بدن شود. بسیاری از متخصصان تغذیه توصیه می کنند که نوشابه و دیگر نوشیدنی های حاوی شکر می توانند مضر باشند اگر به مقدار زیاد مصرف شوند، مخصوصاً برای کودکان کم سنی که مصرف نوشیدنی های حاوی قند آنها به جای آنکه بخشی از یک رژیم غذایی سالم باشد، با آن در رقابت است. مطالعات حاکی از این هستند که افرادی که به طور منظم نوشابه مصرف می کنند، جذب کلسیم (که کمبود آن منجر به پوکی استخوان می شود)، منیزیم، اسید اسکوربیک، ریبوفلاوین، و ویتامین آ در بدن آنها پایین تر است.
مواد مضر نوشابه
حالا که تا حدودی در مورد این موضوع که این نوشیدنی گازدار تا چه اندازه میتواند برای سلامتی و بهداشت دهان و دندان شما مضر باشد اطلاعات پیدا کرده اید ، بهتر است در این مورد نیز بدانید که چرا این نوشیدنی میتواند برای نه تنها سلامتی دندان ها بلکه برای سلامتی بدن شما نیز مضر باشد . شاید این مضر بودن نوشابه را بتوان در مواد مضر تشکیل دهنده آن جست و جو کرد که عبارتند از :
1- شکر
باکتری هایی که داخل دهان زندگی می کنند از شکر تغذیه می کنند و در نتیجه اسید تولید می کنند. اسید موجود در نوشیدنی های فاقد الکل مانند نوشابه به مینای دندان های اطراف اجتماع باکتریایی آسیب می رساند و اجازه می دهد باکتری ها به داخل منطقه خورده شده نفوذ پیدا کند، و در نهایت منجر به پوسیدگی و کرم خوردگی احتمالی دندان ها شود. تنها حدود ۲۰ ثانیه طول می کشد تا باکتری اسید تولید کند اما تأثیر آن می تواند حدود ۳۰ دقیقه ادامه داشته باشد.
2- اسید
نوشیدنی های فاقد الکل مانند نوشابه یا حتی نوشابه های رژیمی حاوی اسید فسفریک هستند، اسیدی که در پاک کننده های صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد. خوردگی ناشی از اسید فسفریک روی کل دندان تأثیر می گذارد، بر خلاف خوردگی منطقه ای که منجر به حفره دندان می شود. علائم و نشانه های خوردگی دندان ها عبارتند از حساسیت به دما، درد، و شفافیت، ترک خوردن، و تیره شدن رنگ دندان ها. رنگی که برای بوجود آوردن نوشابه های تیره تر استفاده می شود مواد شیمیایی دارد که می توانند به مینای دندان ها بچسبند و قدرت پوشش دهندگی آن را کاهش دهند. علاوه بر این، رنگ حاوی گلوکز افزوده است، که معروف است به پچوسیدگی دندان ربط دارد.
3- کافئین
کافئین تأثیرات متفاوتی روی هر فرد دارد، اما در اکثر افرادی که برای بالا بردن انرژی خود نوشیدنی های رژیمی می نوشند، کافئین آن می تواند آسیب رسان باشد، به عنوان مثال ۱۲ اونس از آن می تواند حاوی ۴۷ میلی گرم کافئین باشد- مقدار متوسط برای اکثر افراد. اما اگر شما هر روز بیشتر از یک مرتبه از این نوع نوشیدنی ها می نوشید، یا اینکه به کافئین موجود در آن حساس هستید، ممکن است علائمی مانند لرز، سرگیجه، سردرد، اضطراب، ضربان قلب غیر عادی و بیخوابی را تجربه کنید. علاوه بر این، کافئین می تواند در داروها و مکمل ها نیز اختلال ایجاد کند، از جمله سیپروفلوکساسین، نورفلوکساسین، تئوفیلین، و اکیناسه (سر خارگل).
آیا نوشابه رژیمی برای سلامت دندان مناسب است؟
نوشابه رژیمی از نظر کم کالری بودن میتواند گزینهی بهتری نسبت به نوشابههای معمولی باشد، اما با این حال، باید توجه داشت که نوشیدن هرگونه نوشابه شیرین، حتی نوشابه رژیمی، میتواند برای سلامت دندان ضرر داشته باشد. مصرف بیش از حد نوشابه شیرین منجر به افزایش تولید اسید در دهان شده که به طور مستقیم تاثیر منفی بر روی لایهی مینای دندان دارد و باعث آسیب و خراشیدگی آن میشود. همچنین، نوشابههای شیرین شامل قند و اسیدهای شیمیایی هستند که باعث تحریک و تشدید علائم بیماریهای لثه و پوسیدگی دندان میشوند.
بنابراین، برای حفظ سلامت دندان، بهتر است مصرف نوشابه شیرین را به حداقل کاهش داده و در صورت امکان جایگزینهای سالمتری مثل آب، شیر، چای یا نوشیدنیهایی با قند کمتر استفاده کنید. همچنین، بعد از نوشیدن هرگونه نوشابه، بهتر است دهان خود را با آب شسته تا اسیدهای مضر در دهان را پاک کنید.
چگونه می توان احتمال پوسیدگی دندان ناشی از نوشیدن نوشابه های گاز دار را کاهش داد ؟
باز هم تاکید میکنیم برای جلوگیری از پوسیدگی دندان حتی الامکان نوشیدن این نوشیدنی گازدار را قطع و یا تا جای ممکن آن را کاهش دهید ، اما اگر همچنان برای نوشیدن نوشابه اصرار دارد بهتر است برای کاهش احتمال پوسیدگی دندان هایتان، موارد زیر را رعایت کنید :
1- مقدار کمتری نوشابه بنوشید
هر چه مقدار نوشابه ای که با دندان ها تماس پیدا می کند، کمتر باشد، میزان اسید و قند هایی که باعث پوسیدگی می شوند نیز کاهش می یابد. بنابراین، اگر هر روز از نوشابه های گازدار استفاده می کنید، بهتر است تا جای ممکن این عادت خود را تغییر دهید و آب بیشتری بنوشید.
می توانید از آب شیر استفاده کنید، اما بسیاری از افراد آب های طعم دار را ترجیح می دهند. برچسب روی آب های طعم دار را با دقت بررسی کنید و مطمئن شوید که در آن شکر و شیرین کننده ای وجود ندارد. در غیر این صورت، نوشیدن آب های طعم دار می تواند به اندازه نوشابه های گاز دار مضر باشد.
2- به طور منظم مسواک بزنید و نخ دندان بکشید
یکی بهترین روش های جلوگیری از پوسیدگی دندان ها، مسواک زدن به طور منظم، ۲ بار در روز، است. از مسواک هایی با موهای نرم استفاده کنید و بهتر است که خمیر دندان حاوی فلوراید باشد. به علاوه، باید هر روز نخ دندان بکشید تا مواد غذایی در فضاهای باریک و تنگ میان دندان ها و لثه ها گیر نکنند.
| حتما بخوانید : علت خونریزی لثه در بارداری چیست ؟ |
3- پس از نوشیدن نوشابه های گاز دار، دهان خود را با آب شست و شو دهید
توصیه می شود که بلافاصله پس از نوشیدن نوشابه های گاز دار، دهان خود را با آب شست و شو دهید. با انجام این کار، مقداری از قند ها و اسید ها قبل از اینکه بتوانند اثر منفی خود را اعمال کنند، از دهان شسته می شوند. اگر برایتان مقدور است، پس از نوشیدن دندان های خود را مسواک بزنید.
4- به طور منظم به دندانپزشک مراجعه کنید
دندانپزشک، دندان ها را از نظر وجود پوسیدگی یا خرابی بررسی می کند. در صورت وجود پوسیدگی و سوراخ شدگی، دندانپزشک آن ها را پر می کند. بهتر است که هر شش ماه به دندانپزشک مراجعه کنید. البته بسته به نوع و وضعیت دندان ها، ممکن است فردی به ویزیت های بیشتر یا کمتری نیاز پیدا کند. توجه داشته باشید که عدم مراجعه منظم به دندانپزشک می تواند احتمال ابتلا به عفونت حاد لثه را افزایش دهد.
5- از فلوراید درمانی استفاده کنید
نتایج تحقیقات انجام شده در سال ۲۰۱۵ نشان دادند که ضعیف و نازک بودن مینای دندان، احتمال پوسیدگی و سوراخ شدن دندان ها را افزایش می دهد. محققان دریافتند که فلوراید درمانی تخصصی که دندانپزشک آن را انجام می دهد، می تواند برای افرادی که مینای دندان ضعیفی دارند، مفید باشد.
6- از سیلانت ها بر روی دندان های خود استفاده کنید
سیلانت دندانی (dental sealant)، پوشش نازکی است که به سطح دندان های عقبی می چسبد و از بروز پوسیدگی و سوراخ شدن دندان ها جلوگیری می کند. افرادی که به دلایل مختلف، بیشتر در معرض پوسیدگی دندان هستند، می توانند از سیلانت ها استفاده کنند. دندان های مولر (molars)، پستی و بلندی های زیادی در سطح خود دارند و محل مناسبی برای تجمع باکتری و قند ها هستند.
آیا نوشیدن نوشابه با نی برای سلامت دندان خوب است؟
نوشیدن نوشابه با نی به سلامت دندان کمکی نمیکند. در واقع، نوشیدن با نی میتواند لایه زیرین دندانها را تحلیل کرده و سطح دندان را خراب کند. همچنین به مرور زمان باعث شکستگی و آسیب دیدن دندانها خواهد شد. در صورتی که تمایل دارید دندانهای سفید و سالمی داشته باشید، بهتر است از مصرف نوشابه پرهیز کنید. به جای آن، میتوانید از آب معمولی یا آبمیوههای طبیعی استفاده کنید.
همچنین، میتوانید مصرف میوهها و سبزیجات طبیعی که دارای ویتامین C هستند، مانند پرتقال و بروکلی، را افزایش دهید. ویتامین C به عنوان یک آنتیاکسیدان قوی، میتواند به سلامت دندانهای شما کمک کند. همچنین، سعی کنید مصرف قند و نوشابه را به حداقل رسانده تا از دندانها و لثههای خود در برابر آسیب ناشی از گرفتاری با باکتریها و تولید اسید محافظت کنید.
به خاطر داشته باشید
در نهایت، با انتخاب نوشابه هایی که اسید کمتری دارند، می توانید آسیب کمتری به دندان های خود وارد کنید. به گفته سازمان های سلامت امریکا، پپسی و کوکاکولا دو تا از اسیدی ترین نوشابه های موجود در بازار هستند. اسپرایت، کوکای رژیمی، و دکتر فلفل رژیمی از کم اسیدی ترین نوشیدنی های غیرالکلی هستند (اما هنوز کاملا اسیدی هستند و می توانند برای سلامت شما مظر باشند). نوشابه ها به هیچ عنوان انتخاب سالمی نیستند، اما با توجه به طعم ، تبلیغات گسترده شرکت های تولید کننده و ساختار زندگی امروزی بسیار محبوب هستند.
مصرف بیش از حد نوشابه می تواند عواقب پیچیده دندانی از جمله فرسایش دندان و پوسیدگی ایجاد کند. اگرچه این بیماری ها از نظر تاثیر بر بافت دندانی شما متفاوت هستند، اما این دو وضعیت به طور همزمان می توانند برای بافت های سخت دندان مضر باشند. باید به این نکته توجه داشته باشید که به همه افراد به خصوص بیماران در مورد مضرات مصرف زیاد نوشابه آموزش داده شود و نکات زیر برای پیشگیری از پوسیدگی و فرسایش دندان به آنها توصیه شود:
- محدود کردن مصرف نوشابه یا در صورت مصرف انتخاب نوشابههای با قند کمتر
- بهبود عادت نوشیدن،
- حداقل مسواک زدن دو بار در روز،
- از مسواک زدن دندان در مدت 1 ساعت پس از مصرف غذای اسیدی و استفاده از خمیر دندان حاوی فلوراید یا مواد معدنی مجدد خودداری کنید .
