خونریزی لثه چیست ؟
خونریزی لثه میتواند بر اثر عوامل مختلفی اتفاق بیفتد. خونریزی لثه عارضهای است که نباید به راحتی از کنار آن گذشت. دلایل زیادی برای جدی گرفتن خونریزی لثه وجود دارد. به عنوان مثال این خونریزی امکان دارد که در نهایت منجر به بروز بیماریهای مربوط به لثه، از دست رفتن دندان شود.
همانطور که گفته شد خونریزی لثه میتواند نشانه بیماری لثه باشد. بیماری مربوط به لثه بر اثر تجمع باکتریها زیر خط لثه ایجاد میشود. این باکتریها منجر به ایجاد التهاب و در نهایت قرمزی و تورم لثهها میشوند. در صورت به تأخیر انداختن وعدم درمان، این بیماری باعث کنده شدن دندان ها، از دست رفتن استخوان و همچنین ایجاد عفونت میشود.
اگر در زمان مسواک زدن دندان های خود متوجه خونریزی لثه شدید و این خونریزی به صورت مداوم بود می بایست که خونریزی دهان خود را جدی بگیرید چرا که این موضوع می تواند دلیل بر بیماری های لثه از قبیل بیماری پریودنتال باشد.
علل شایع عفونت و خونریزی لثه چه هستند؟
گاهی علت اصلی عفونت و خونریزی لثه مسائل مربوط به مراقبت از دندان است، اما گاهی اوقات برخی بیماریها مانند پریودنتیت و ژنژیویت باعث حساسیت بیش ازحد لثه و در نهایت عفونت و خونریزی لثه میشود. علل شایع خون ریزی لثه عبارتاند از:
۱. التهاب و خونریزی لثه
در صورتی که پلاک دندان به مدت طولانی روی خط لثه باقی بماند دچار التهاب لثه میشوید. پلاک به ذرات ریز و باکتریهایی گفته میشود که به دندان شما میچسبند و باعث تورم بافت لثه میشوند. درصورتی که متوجه آن نشوید این پلاکها باعث خوریزی لثه میشوند.
خبر خوب این است که مسواکزدن پلاک دندان را از بین میبرد و از پوسیدگی دندان و عفونت لثه جلوگیری میکند. اما اگر به درستی مسواک نزنید و نخ دندان نکشید ممکن است پلاک روی خط مرزی لثه باقی بماند. این پلاکها در بلندمدت سفت میشوند و تبدیل به جرم دندان میشوند که باعث التهاب و خون ریزی لثه میشود.
مهمترین علائم التهاب لثه عبارت است از:
- ورم لثه دندان روکش شده
- احساس درد در ناحیه دهان و اطراف لثه
- خون ریزی لثه.
۲. بیماری پریودنتال (پریودنتیت)
بیماری پریودنتال زمانی رخ میدهد که التهاب لثه پیشرفته شود. در واقع این بیماری زمانی رخ میدهد که باکتریها و عفونت به دندانها، استخوان فک و بافت لثه گسترش یابد. بیماری پریودنتال باعث شلشدن بافت لثه و جداشدن لثه از استخوان دندان میشود.
این موضوع موجب ایجاد فضایی منفی برای رشد و تجمع باکتری میشود که وضعیت را وخیمتر میکند و امکان دارد دندان از لثه جدا شود و بیوفتد! قطعا کسی دوست ندارد در اوج جوانی دندانهایش را بخاطر سهل انگاری از مراقبت دندان و لثه از دست بدهد.
۳. عفونت و خونریزی لثه به دلیل دیابت
افرادی که به دیابت مبتلا هستند بیشتر مستعد ابتلا به عفونت و خونریزی لثه هستند چرا که دهان آنها در مبارزه با باکتریها از ایمنی ضعیفتری برخوردار است و ممکن است به التهاب لثه دچار شوند و از آنجایی که سطح بالای قند خون مانع از بهبود علائم و علت زخم دهان میشود، بهبودی را برای این افراد سختتر میکند و احتمال اینکه وارد فاز دوم عفونت و خونریزی لثه شوند (پریودنتال) بسیار زیاد است.
۴. خونریزی لثه و سرطان خون (لوسمی)
خونریزی لثه یکی از علل شایع سرطان خون است. همانطور که میدانید پلاکتهای خون باعث لختهشدن خون و جلوگیری از خون ربزی بیشازحد میشوند. افرادی که مبتلا به سرطان خون هستند تعداد پلاکتهای آنها از حد استاندارد کمتر است؛ بنابراین خون به درستی لخته نمیشود و ممکن است خون ریزی لثه را بارها و بارها تجربه کنند.
| حتما بخوانید : موکاپ کامپوزیت چگونه انجام میشود ؟ |
۵. ترومبوسیتوپنی یا کمبود پلاکت خون
یکی دیگر از بیماریهایی که باعث کاهش پلاکت خون میشود ترومبوسیتوپنی است. این بیماری هم مثل لوسمی از انعقاد خون جلوگیری میکند و بهبود خونریزی لثه را دشوار میکند.
۶. هموفیلی یا بیماری فون ویلبراند
این روزها کمتر کسی پیدا میشود که واقعا نداند بیماری هموفیلی چیست و چه اختلالی در بدن ایجاد میکند. همانطور که میدانید افرادی که هموفیلی هستند خون در بدن آنها به درستی لخته نمیشود. این وضعیت ممکن است در صورت کوچکترین آسیب به لثه باعث خونریزی غیرمعمول لثه شود.
۷. اختلال در سیستم ایمنی مثل ایدز HIV
ایدز نوعی بیماری خود ایمنی است که به دلیل نقص سیستم ایمنی منجر به عفونتهای جدی میشود. این بیماری از طریق تماس جنسی، تماس با خون فرد آلوده به HIV یا از مادر به فرزند انتقال مییابد. در این بیماری اختلالهای مختلفی در سیستم ایمنی ایجاد میشود که یکی از آنها عفونت و خونریزی لثه است.
۸. اسکوربوت (کمبود ویتامین C)
بیماری اسکوربوت در اثر کمبود شدید ویتامین C در بدن ایجاد میشود. ویتامین سی باعث رشد و ترمیم بافت بدن شما میشود و زخمها را التیام میبخشد و از طرفی باعث استحکام و تقویت استخوان فک و دندان میشود. کمبود ویتامین C باعث ضعف لثه و خونریزی آن میشود.
۹. کمبود ویتامین K
گاهی اوقات خون ریزی لثه ناشی از کمبود ویتامین K در بدن است. ویتامین K در بدن به انعقاد خون کمک میکند و برای استخوان فک بسیار مهم است. کمبود ویتامین K و C را میتوان با تعدیل کردن رژیم غذایی و گنجاندن برخی مواد غذایی در برنامه جبران کرد.
۱۰. کجی و بی نظمی دندان ها
کجی و بینظمی دندانها باعث میشود شما نتوانید به درستی دندانهایتان را مسواک بزنید و پلاکهای دندانی روی خط لثه باقی میماند که این امر باعث عفونت و خونریزی لثه میشود.
۱۱. شکستگی دندان و ترک دندان
شکستگی و ضرب دیدگی و ترک دندان معمولا موجب عفونت و خون ریزی لثه میشود. گاهی اوقات ممکن است دندان در لثه شکسته باشد که این حالت باعث ناراحتی زبان و لثه فرد میشود. در صورتی که فرد ترمیم دندان پوسیده را انجام ندهد یا دندان ترک خورده را جراحی نکند، لثه دچار التهاب، عفونت و خون ریزی میشود.
۱۲. عفونت و خون ریزی لثه در دوران بارداری
یکی از چالشهایی که خانم ها در دوران باداری با آن دست و پنجه نرم میکنند نوسانات هورمونی است. گاهی اوقات این نوسانات هورمونی باعث التهاب، درد و خون ریزی لثه میشود. روشهای بهداشتی مثبت میتواند از خون ریزی لثه در دوران باداری جلوگیری کند. با این حال اگر دچار این عارضه شدید میتوانید از یک دندان پزشک مشاوره بگیرید.
۱۳. استفاده از داروهای رقیق کننده خون
داروهایی مثل وارفارین، آسپرین و هپارین باعث رقیق شدن خون میشوند و این امر ممکن است خونریزی لثه را بیشتر کند.
۱۴. استفاده از پروتز و دندان مصنوعی
افرادی که از دندان مصنوعی یا پروتز دندان استفاده میکنند نیز ممکن است دچار خون ریزی لثه و برخورد با معایب دندان مصنوعی شوند. پروتزهای دندانی بسیار سفت هستند و در صورتی که به درستی روی لثه قرار نگیرند و مناسب دهان شما نباشند باعث آسیب بافت لثه و در نهایت خونریزی لثه میشوند. در این صورت باید با متخصص دندانپزشکی خود صحبت کنید. ممکن است دکتر شما تصمیم بگیرد پروتزی مناسبتر برای دندان شما سفارش دهد.
بیماریها و مشکلات مختلفی میتواند منجر به التهاب، عفونت یا خونریزی لثه شود. دلیل این اتفاق میتواند خیلی ساده یا یک مشکل پیشرفته باشد. اگر این مشکل مکررا اتفاق بیوفتد باید حتما به دندانپزشک مراجعه کنید. در دکترتو میتوانید با بهترین دندانپزشکان در شهر خود آشنا شوید، بهصورت اینترنتی یا تلفنی با آنها مشورت کنید و یا برای دریافت نوبت ویزیت حضوری اقدام کنید.
۱۵. خونریزی لثه هنگام مسواک زدن
مسواک زدن یکی از راههای اصلی جلوگیری از عفونت و خون ریزی لثه است اما خود گاهی باعث خون ریزی لثه میشود. اولین دلیل خونریزی لثه، التهاب لثه یا بیماری پریودنتیت است. اگر شما مبتلا به پریودنتیت شده باشید پس از هر بار مسواک زدن طعم خون را در دهان خود احساس خواهید کرد. هر ۶ ماه یک بار به دندان پزشک مراجعه کنید تا در صورت ابتلا به بیماریهای لثه از آن مطلع شوید و قبل از آنکه دیر شود جلوی آن را بگیرید.
بافت ظریف مینای دندان و لثهها نیاز دارد با آنها با ملایمت بیشتری رفتار کنید. محکم مسواک زدن الزاما به معنای تمیزتر شدن دندان نیست! کافیست یاد بگیرید چگونه مسواک بزنید تا از شر پلاک دندان خلاص شوید. مسواک زدن به مدت طولانی نیز میتواند باعث آسیبپذیری و ساییده شدن لثه شود. زمان مسواک زدن شما نباید بیش از ۱۰ دقیقه باشد. استفاده از مسواکهایی که موهای سخت و زبر دارند یا مسواکهای قدیمی و مستعد رشد باکتری، باعث عفونت و خونریزی لثه میشود.
۱۶. خونریزی لثه بعد از جراحی دندان
اینکه لثه شما تا دو ساعت بعد از جراحی دندان خون ریزی کند کاملا طبیعی است اما اگر ناحیه مورد جراحی به صورت غیر طبیعی خون ریزی داشت و بیش از دو ساعت خون ریزی کرد میتواند به این معنی باشد که بدن شما در ایجاد لخته مشکل دارد؛ بنابراین به دندانپزشک خود اطلاع دهید تا مشکل را بررسی کند.
راه های جلوگيري از خونريزی لثه
شناسايی علت خونريزی لثه برای يافتن درمان آن يک نكته كليدی است. پس از آن كه علت خونريزی را يافتيد می توانيد از ١٠ راه ممكن برای توقف و یا جلوگیری از خونريزی لثه استفاده كنيد ، به خاطر داشته باشید این راهکارها میتوانندبه شما در کنترل این مشکل کمک بسزایی داشته باشند :
۱- به طور منظم به دندانپزشكی برويد.
باكتري های مضر موجود در پلاک ها ممكن است منجر به ايجاد مشكلاتی فراتر از التهاب لثه مانند ضعيف شدن مينای دندان شوند. تميزسازی كه دوبار در سال و در مطب دندانپزشكی انجام می شود و پلاک و جرم دندان را كه در خانه امكان پاک كردن آن نيست، از بين می برد. اين كار به جلوگيری از خونريزی لثه و التهاب آن و حفظ سلامت دهان شما كمک می كند. شما می بايست حداقل دو بار در سال برای تميز كردن دندان به صورت حرفه ای و معاينه دندان خود به دندانپزشكی مراجعه كنيد. اين قضيه می تواند از پيشرفت زودرس بيماری لثه جلوگيری كند.
۲- بهداشت دهان و دندان را به خوبی رعايت كنيد.
خونريزی لثه ممكن است ناشی از عدم رعايت بهداشت دهان و دندان باشد. هنگامی كه در امتداد خط لثه جرم و پلاک تشكيل می شود، لثه ها ملتهب شده و دچار خونريزی می شوند. پلاک يک لايه چسبنده حاوی باكتری است كه لثه و دندان شما را می پوشاند. در صورتی كه به اندازه كافی مسواک نزده و يا نخ دندان نكشيد، باكتری گسترش می يابد و در نتيجه موجب پوسيدگی دندان و يا بيماری لثه می شود.
برای حفظ بهداشت دهان و دندان خود حداقل دو بار در روز مسواک بزنيد و يك بار در روز از نخ دندان استفاده كنيد. حفظ بهداست دهان و دندان به خصوص برای زنان باردار بسيار مهم است. نوسانات هورمونی در دوران بارداری امكان ايجاد بيماری لثه و خونريزی را دارد.
۳-دهان خود را با پراكسيدهيدروژن بشوييد.
ممكن است كه شما پراكسيد هيدروژن را به عنوان ضدعفوني كننده در دسترس خود داشته باشيد. اين ماده می تواند پلاک های دندان را از بین ببرد، موجب سلامت لثه شود و همچنين خونريزی لثه را نيز متوقف كند. در صورتی كه لثه شما دچار خونريزی می شود، از ماده پراكسيد هيدروژن استفاده كنيد اما آن را قورت ندهيد.
۴- سيگار را ترک كنيد.
سيگار علاوه بر اينكه خطر ابتلا به سرطان ريه، بيماری های قلبی و سكته مغزی را افزايش می دهد با بيماری لثه نيز مرتبط است. سيگار كشيدن موجب كاهش سيستم ايمنی بدن شما می شود و امكان مبارزه با باكتری های پلاک را برای بدن دشوارتر می كند. اين قضيه در نهايت منجر به ايجاد بيماری لثه می شود. ترک سيگار می تواند برای بهبود لثه ها و كاهش امكان خونريزی بسيار كمک كننده باشد.
| حتما بخوانید : دندان مصنوعی ژله ای چه ویژگی هایی دارد ؟ |
5- مصرف ويتامين C خود را افزايش دهيد.
استفاده از غذاهايی كه غنی از ويتامين C هستند، منجر به تقويت سيستم ايمنی بدن شما شده و می توانند به مبارزه عفونت های لثه ايی كه منجر به خونريزی لثه می شود نيز كمک كنند. برعكس اين قضيه، در صورتی كه به بيماری لثه دچار شويد، دريافت نكردن ميزان كافي ويتامين C در رژيم غذايی، خونريزی را بدتر می كند. به عبارت ديگر كمبود ويتامين C (حتی اگر بهداشت دهان را رعايت كنيد) منجر به خونريزی لثه می شود.
غذاهای غنی از ويتامين C عبارت اند از:
- پرتقال
- سيب زمينی شيرين
- فلفل قرمز
- هويج
علاوه بر آن شما می توانيد از پزشک خود در مورد مصرف مكمل ويتامين C نيز سوال كنيد. ويتامين C به عنوان يک آنتی اكسيدان قوي بافت های همبند را تقويت كرده و می تواند از پوشش لثه های شما به خوبی محافظت كند. به همين دليل مطمئن باشيد كه روزانه اين ويتامين را دريافت می كنيد. مقدار توصيه شده اين ويتامين در بزرگسالان بين ٦٥ تا ٩٠ ميلی گرم در روز است.
6- مصرف ويتامين K خود را افزايش دهيد.
مصرف ويتامين K احتمال خونريزی لثه را كاهش می دهد. اين ويتامين حاوی ماده مهمی است كه به لخته شدن خون شما كمک می كند. كمبود ويتامين K احتمال خونريزی را افزايش می دهد. غذاهای سرشار از ويتامين K عبارت اند از:
- اسفناج
- كلم سبز
- كلم پيچ
- خردل سبز
بهتر است كه مردان بالغ روزانه ١٢٠ ميكروگرم و زنان ٩٠ ميكروگرم از اين ويتامين دريافت كنند.
درمان خونریزی لثه چگونه است ؟
در بالا راهکارهایی برای جلوگیری از خونریزی لثه به شما ارائه شد ، اما لازم مجددا تاکید کنیم برای درمان این مشکل چه کارهایی میتوان انجام داد . بهداشت خوب دندان اولین قدم برای مدیریت خونریزی لثه است. برای تمیز کردن حرفه ای دو بار در سال به دندانپزشک خود مراجعه کنید. دندانپزشک به شما اطلاع می دهد که آیا دچار التهاب لثه هستید یا خیر، همچنین نحوه صحیح مسواک زدن دندان ها را به شما آموزش می دهد. مسواک زدن و نخ دندان کشیدن صحیح می تواند پلاک را از خط لثه پاک کند و خطر ابتلا به بیماری پریودنتال را کاهش دهد.
همچنین ممکن است دندانپزشک نحوه استفاده از دهانشویه ضد عفونی کننده را برای به حداقل رساندن پلاک های ایجاد شده در دهان به شما نشان دهد. شستشوی دهان و دندان با آب نمک گرم نیز می تواند به تسکین لثه های متورم که به راحتی خونریزی می کنند کمک کند.از مسواک نرم استفاده کنید، به خصوص اگر بعد از مسواک زدن دچار خونریزی شدید.
مسواک نرم برای لثه های ملتهب ملایم است. موهای متوسط و سخت مسواک می تواند برای لثه های ظریف شما بیش از حد ساینده باشند. همچنین می توانید از مسواک برقی استفاده کنید. سر مخصوص طراحی شده روی این مسواک ها به شما کمک می کند راحت تر از مسواک دستی خط لثه خود را تمیز کنید.
