عصب کشی دندان
عصب کشی دندان برای نجات دندان انجام میشود. در عصب کشی بخشهای آلوده و عفونی دندان تخلیه شده و محفظة پالپ به دقت پاک سازی میشود و دیواره های مجرای ریشه دندان تراشیده و شکل دهی میشوند تا اطمینان حاصل شود تمامی آلودگی پاک شده است. سپس مجرای ریشه و پالپ با مواد مخصوصی پر میشود و در نهایت دندان مهر و موم میگردد تا راه نفوذ بر باکتریها بسته شود. پس از آن روکش یا ترمیم دیگری برای دندان قرار میگیرد تا از دندان محافظت شده و همچنین دوباره همانند قبل بتوان از دندان استفاده کرد.
مراحل عصب کشی دندانها
ابتدا دندانپزشک زیبایی دندانهای پوسیده را به طور کامل بررسی و از آنها عکس تهیه میکند. این کار تنها در چند دقیقه انجام میشود. رادیوگرافی از دندانهای پوسیده به منظور مشخص شدن، حدود ریشه و میزان پوسیدگی و وجود یا عدم وجود ضایعات دور ریشه انجام میگیرد. در مرحله بعد دندانپزشک ، پوسیدگیهای دندان را برداشته و حفره دسترسی به عصب دندان را ایجاد میکند و با کمک دستگاه اپکس فایندر و یا به کمک رادیوگرافی، طول ریشه دندان تعیین میشود. پاکسازی کانال دندان به کمک فایلهای دستی و یا روتاری و شستشوی کانالهای دندان نیز از دیگر مراحل عصب کشی دندان است.
اگر بخواهیم عصب کشی را دقیقتر بررسی کنیم روند کار اینگونه است :
مرحله اول: ایزوله کردن دندان با گذاشتن ورقه لاستیکی در دهان
ابتدا دهان بی حس شده و سپس دندانپزشک با استفاده از یک ورقه لاستیکی به نام رابر دم، دندان را از محیط دهان جدا و ایزوله میکند. سپس محل دندان در این ورقه لاستیکی که در بیشتر موارد از لاتکس ساخته شده است، سوراخ میشود تا دندان از آن بیرون بزند در حالی که بقیه دندانها و دهان در پشت آن قرار دارند. به این ترتیب از رسیدن جریان بزاق به دندان تحت درمان جلوگیری میشود.
مرحله دوم: ایجاد سوراخ در تاج دندان
دندانپزشک برای شروع درمان باید به محفظه پالپ داخل دندان دسترسی داشته باشد بنابراین باید تاج دندان سوراخ شود. به این مرحله ایجاد سوراخ دسترسی گفته میشود. دندانپزشک با استفاده از دریل دندانپزشکی سوراخی ایجاد میکند که تا محفظه پالپ ادامه دارد. از طریق این سوراخ درمان انجام میشود. در مورد دندانهای عقبی، سوراخ دسترسی در سطح جونده ایجاد میشود و در دندانهای جلویی این سوراخ در سطح پشتی دندان ایجاد میگردد.
هنگام ایجاد سوراخ دسترسی، دندانپزشک تمامی مواد پوسیده دندان را نیز برمیدارد و بخشهای شکننده یا لق دندان یا پر شدگی را جدا میکند.بی حسی دندان اختلال قابل توجهی در حس فشار ایجاد نمیکند بنابراین هنگام دریل کردن لرزش دریل دندانپزشکی را کاملا احساس میکنید. اما این احساس خفیف بوده و دردی همراه آن نیست. در صورتی که در هر مرحله ای در درمان، احساس درد داشتید با اشاره دندانپزشک را متوجه کنید، چرا که اصلا نباید دردی احساس کنید. دندانپزشک بی حسی بیشتری استفاده میکند.
| حتما بخوانید : جرمگیری دندان و هر آنچیزی که باید بدانید |
مرحله سوم: اندازه گیری طول دندان
هدف دندانپزشک درمان تمامی طول مجرای ریشه دندان است نه فراتر از آن. انجام این کار نه تنها بخش مهمی از فرآیند درمانی به شمار میآید بلکه در به حداقل رساندن درد پس از عمل و جلوگیری از شکست درمان نیز کمک مینماید. دندانپزشک برای این منظور باید طول هر یک از مجراهای ریشه دندان را اندازه گیری نماید. این اندازه معمولاً حدود نیم میلیمتر میباشد.
اندازهگیری طول مجرای ریشه در عصب کشی دندان چگونه است؟
دو روش برای این کار وجود دارد:
الف- عکس پرتوی ایکس
روش مرسوم و سنتی این کار استفاده از عکس پرتوی ایکس پس از قرار دادن فایل در داخل مجرای ریشه میباشد. فایل یک ابزار دستی شبیه یخ شکن است که تیغه انعطاف پذیری دارد تا در داخل مجرای ریشه قرار بگیرد بدون این که به آن آسیبی وارد کند. از آنجایی که فایلهای مورد استفاده برای مجرای ریشه، فلزی هستند به وضوح در عکس پرتوی ایکس قابل شناسایی هستند. با خواندن علائم حکاکی شده روی فایل میتوان طول مجرای ریشه و کل دندان را اندازه گیری کرد. از عکس پرتوی ایکس برای تایید موقعیت درست فایل در دندان استفاده میشود تا اطمینان حاصل شود فایل تمامی طول مجرا را پیموده و به نوک ریشه رسیده است.
ب- روش الکترونیکی
در سالهای اخیر اندازهگیری طول دندانهای با استفاده از وسیله های الکترونیکی رایج شده است. دندانپزشک یکی از سیمهای دستگاه را به فایل داخل دندان وصل میکند و سیم دوم را در سطح داخلی لب بیمار قرار میدهد تا مدار الکتریکی کاملی برقرار شود. هنگامی که دندانپزشک آن را داخل مجرای ریشه فرو میبرد دستگاه تغییراتی در مقاومت الکتریکی نشان میدهد و از آنجایی که ناحیه مجرای ریشه دندان عایق است، هر چه نوک فایل به بافتهای رسانایی که در پیرامون ریشه قرار دارند نزدیکتر میشود تغییر مقاومت بیشتر میشود. صدای بوق یا نمایشگر دستگاه نشان دهنده رسیدن فایل به انتهای کانال (نوک ریشه) می باشد.
مرحله چهارم: پاک سازی و شکل دهی مجرای ریشه دندان
در مرحله تمیز کاری دندان ، بافتهای عصبی زنده یا مرده برداشته میشود و باکتریها از بین رفته و به طور کلی تمامی ذرات و سموم داخل دندان تخلیه و پاک سازی میشود. پس از آن مجرای ریشه دندان تراشیده و شکل دهی شده و بزرگتر میشود تا اطمینان حاصل شود تمامی دیواره عاری از هر گونه آلودگی و باکتری است. شکل دهی دیواره های مجرای ریشه به نحوی انجام میشود که شکل مجرا برای پر کردن ایده آل باشد.
در این مرحله دندانپزشک تلاش میکند با وجود تراشیدن و گشاد کردن مجرای ریشه، ساختار سالم باقی مانده دندان تا حد ممکن دست نخورده بماند و بخش زیادی از آن برداشته نشود تا یک پارچگی دندان به مخاطره نیفتد. از آنجایی که برخی از آلودگیهای داخل دندان، در دیواره مجرای ریشه فرو رفته اند با استفاده از فایلها و فرایند بزرگ کردن مجرای ریشه کاملاً تمیز و پاک سازی میشوند.
یکی از مراحل مهم پاک سازی و شکلدهی مجرای ریشه، شست و شوی محفظه پالپ است. دندانپزشک باید به صورت مرتب فضای داخل دندان را بشوید تا تمامی ذرات و آلودگیها از آن خارج شوند. محلولهای متفاوت ممکن است برای این منظور استفاده شود که متداولترین آنها هیپوکلریت سدیم است. یکی از فواید این محصول، خاصیت ضد عفونی کننده آن است.
مرحله پنجم: پر کردن دندان
اکنون فضای خالی دندان آماده پر کردن است. در برخی موارد دندانپزشک بلافاصله پس از پاک سازی دندان، آن را با مواد مخصوصی پر میکند و در برخی موارد دیگر ممکن است دندانپزشک صلاح ببیند یک هفته منتظر بماند تا در صورتی که همه چیز به خوبی پیش برود دندان پر شود. در صورتی که روش دوم انتخاب شود دندانپزشک باید مواد پر کننده موقتی در داخل دندان قرار دهد تا جلوی ورود آلودگیها به داخل دندان گرفته شود.
مرحله ششم: پر کننده موقتی
پس از این که دندانپزشک دندان را پر کرد، نوعی پر کننده موقتی بر روی تاج آن قرار میدهد. با این کار سوراخ دسترسی که در تاج ایجاد شده بود، بسته و مهر و موم میگردد. در این مرحله، کار عصب کشی تمام شود.
| حتما بخوانید : لیزر در دندانپزشکی |
مرحله هفتم: ترمیم دندان
اگر چه در اینجا فرایند عصب کشی به اتمام رسیده است، اما دندان هنوز کار دارد. برای تقویت ساختار آسیب دیده دندان و همچنین برای این که دوباره بتوانید با این دندان عصب کشی شده غذا بجوید باید ترمیمی مانند روکش دندان، بر روی آن قرار دهید. انتخاب نوع ترمیم بستگی به شرایط دارد. ترمیم ممکن است بلافاصله پس از عصب کشی و یا مدتی بعد از آن روی دندان قرار بگیرد.
نحوه عصب کشی دندان با لیزر
عصب کشی دندانها میتواند از طرق مختلفی انجام پذیرد. یکی از این روشها لیرز است که به عنوان جدیدترین روش های عصب کشی دندان محسوب میشود. در این روش یک لایه برجا مانده از دندان تمیز و سپس جای آن سائیده میشود تا محل رشد باکتری ها و محل عفونت دندان نابود شود. در مرحله بعد، ریشه دندان به طور کامل استریل میشود تا تمام باکتری ها از بین رود. در غیر اینصورت زمان تابش نور لیزر به دندان که فراتر از حضور باکتری ها در ریشه است، مشکل ساز میشود و ممکن است پس از درمان، درد دندان برطرف نشود.
در زمان درمان نیز دندان بیمار با تزریق دارو کامل بی حس شده تا میزان درد کم شود و دندانپزشک بتواند با تسلط کامل تر و بدون استرس درمان را آغاز کند. البته تفاوت آناتومیک در نحوه عصب کشی نقش زیادی دارد. در برخی از بیماران ممکن است درمان با سختی بیشتری انجام شود. پس از درمان نیز درد موقت (یک یا دو روز) کاملا طبیعی است که با مصرف داروهای مسکن قابل رفع است
عصب کشی دندان عفونی
در صورتی که دندانها به عفونت دچار شده باشند، منبع رشد باکتریهای بی هوازی بوده که برای لثه و فک خطرناک هستند. زیرا این باکتری ها مقاومت بالایی داشته و بدون اکسیژن تکثیر می شوند. در این شرایط دندانپزشک تمهیدات دیگری را در پیش می گیرد و با تجویز داروهای آنتی بیوتیک، بیمار را برای درمان عفونت کمک می کند. پس از درمان و رفع شدن عفونت، عصب کشی انجام می شود.
آیا عصب کشی درد دارد ؟
در پالت عصب و عروق خونی از ریشه وارد آن می گردد، زمانی که اطاق پالت در معرض عوامل میکروبی قرار نگیرد نیاز به درمان عصب نیست ولی چناچه پوسیدگی از سر مینا رد شود و به عاج برسد در این مواقع دندان ها نسبت به سرما و گرما حساس می شوند و دندان ها دچار درد شدیدی می شوند که نیاز به تهیه گرافی می باشد، انتهای ریشه دچار التهاب می شود و چناچه درمان صورت نپذیرد باعث از بین رفتن عصب شده. وقتی که دندان به اصطلاح مرد و درمان نشود انتهای ریشه شروع به عفونت می کند همراه با آبسه است پس در واقع دندانی که نیاز به عصب کشی دندان دارد همواره با درد همراه نیست.
عمر دندان عصب کشی شده
پس از این که درمان عصب کشی دندان انجام شد و همچنین عملیات ترمیم و پر کردن دندان نیز صورت گرفت . رعایت بهداشت دندان بسیار می تواند تاثیر گذار باشد برای افزایش طول عمر دندان عصب کشی شده. اما ذکر این نکته نیز ضروری است که اگر هر دندانی به درمان ریشه یا عصب کشی نیاز دارد ، سریعا باید عصب کشی بر روی دندان مورد نظر انجام شود زیرا برای طول عمر بیشتر دندان نتایج بهتری را در بر خواهد داشت .
نکته دیگری که خیلی برای طول عمر دندان عصب کشی شده مهم می باشد ، کیفیت جراحی و تخصص لازم دندانپزشک می باشد که امر بسیار مهمی می باشد. چون احتمال دارد به مرور زمان باکتری و میکروب به داخل دندان نفوذ کرده باشد و دندانپزشک باید این موارد را مدنظر قرار داده باشد.
در آخر هم نقش مواد ترمیمی بسیار کلیدی است، که اگر از مواد با کیفیت و دائمی برای ترمیم و پر کردن دندان استفاده شده باشد، طول عمر دندان بیشتر خواهد بود. طول عمر یک دندان عصب کشی شده می تواند 10 سال و یا بیشتر باشد، که رعایت موارد فوق در این امر بسیار تاثیرگذار است.
