پوسیدگی دندان عقل به چه روشی درمان می شود ؟

پوسیدگی دندان عقل

پوسیدگی دندان عقل یکی از شایع علل در درمان و جراحی های مربوط به این دندان است ، به عبارت دیگر میتوان گفت پوسیدگی دندان عقل و راه های درمان یا رفع آن یکی از بحث بر انگیزترین موضوعات در دنیای دندانپزشکی است. در واقع بسیاری از افراد می خواهند بدانند که آیا تنها راه درمان، کشیدن دندان عقل است یا اینکه می توان آن را ترمیم کرد. برخی از افراد هم می خواهند بدانند اگر دندان عقل پوسیده را درمان نکنند، در آینده ممکن است چه مشکلاتی برای آن ها پیش بیاید

اینها سوالاتی هستند که بسیاری از مراجعین مطب دندانپزشک خورشی از ما میپرسند ، سوالاتی شبیه این مورد که آیا لازم است دندان کشیده شود ، تا چه زمانی میشود مراقب آن بود و چرا به جراحی دندان عقل نیاز داریم ، برای پاسخ به این سوالات لازم دانستیم تا علل پوسیدگی این دندان و روش های درمانی مربوط به آن را با هم بررسی کنیم .

انواع دندان عقل

دندان عقل می تواند به شکل رشدکرده، نیمه نهفته و یا کامل نهفته باشد و حتی ممکن است اصلا وجود نداشته یا حتی بیش از یک دندان عقل نهفته در هر سمت وجود داشته باشد. رشد دندان عقل احتیاج به وجود فضای کافی در استخوان فک دارد و در صورتی که فضای به اندازه در فک انسان نباشد، دندان به شکل نهفته یا نیمه نهفته خود را نشان می دهد. گاهی به دلایلی از جمله دلایل ارثی، بیماری‌های دوران کودکی(کم خونی، راشیتیسم )، عدم هماهنگی رشد استخوان فک با اندازه دندان‌ها و … این دندان‌ها در داخل فک نهفته می‌مانند. همچنین ممکن است قسمتی از تاج آن‌ها به طور ناقص در دهان ظاهر می‌شود، که در این صورت به آن دندان عقل نیمه نهفته گفته می‌شود. عدم وجود دندان عقل یک یا چند نمونه از hypodontia است.

1- دندان عقل نهفته

دندان های عقل نهفته می توانند در دراز مدت و بدون اطلاع خود بیمار مشکلات بسیاری برای بیماران ایجاد کنند که عقب انداختن کشیدن دندان می تواند عواقب غیر قابل برگشتی داشته باشد. دندان های نهفته دارای یک کیسه ی رویشی (فولیکول) اطراف خود می باشند که می تواند در گذر زمان به کیست ها یا تومور تغییر ماهیت دهند. لذا به جراحی و خارج کردن دندان های عقل قبل از سن ۲۵ تا ۳۰ سالگی توصیه اکید شده است و به تعویق انداختن جراحی این دندان ها مشکلات زیادی را بوجود می آورند. کیست های بوجود آمده امکان رشد و از بین بردن قسمت قابل توجهی از استخوان فک را دارند.

2- دندان عقل نیمه نهفته

اغلب مسائل به وجود آمده در بیماران مربوط به دندان های نیمه نهفته است. در این دندان ها به دلیل گیرغذایی بین دندان و لثه ی پوشاننده و آسیب به لثه از سمت دندان مقابل بیشترین احتمال به وجود امدن مشکلاتی از قبیل آبسه و سلولیت وجود دارد. این دندان باعث تحت فشار دادن سایر دندان ها شده و به مرور زمان دندان های مجاور را نیز خراب می‎کند. زمان رویش دندان عقل، درد شدیدی در ناحیه فک احساس می‎شود که همراه با سردرد و سرگیجه شدید است. دندان های عقل موجب پر شدن فضای فک و کج و اریب شدن دندان های مجاور می ‎شود. در مواردی نیز دندان های عقل به استخوان فک فشار وارد می‎کند.

علت پوسیدگی دندان عقل چیست ؟

افراد بالغ ۳۲ عدد دندان دارند. “دندان عقل” یا “مولار سوم” جز آخرین دندان هاست و دقیقا در قسمت عقب دهان در می آید. این دندان معمولا بین سنین ۱۷ تا ۲۵ سالگی ظاهر می شود البته در برخی موارد در سنین بالاتر نیز دیده شده است. امروزه اکثر افراد از فک هایی برخوردار هستند که جایی برای ۳۲ دندان ندارد و فک در نهایت قادر است ۲۸ دندان را در خود جای دهد. بنابراین اگر همه دندان ها در آمده و سالم باشند برای رشد مناسب دندان عقل جای کافی وجود نخواهد داشت. از طرفی دندان عقل در عمیق‌ ترین جای دهان بوده و دسترسی به آن سخت است. به همین دلیل تمیز نگه داشتن آن مشکل بوده و پوسیدگی دندان عقل بسیار رایج است.

حتما بخوانید : تفاوت روکش زیرکونیا با PFM در چیست ؟

برای پیشگیری از هر بیماری باید ابتدا علت ایجاد کننده آن را بشناسیم، در مورد پوسیدگی دندان عقل و درد دندان عقل لازم است ابتدا عوامل ایجاد کننده آن ها را شناسایی کنیم. اکثر افرادی که برای درمان پوسیدگی های دندانی مراجعه می کنند. در پاسخ به اینکه چرا دندان هایشان دچار پوسیدگی شده است، به جنس دندان و وراثت اشاره می کنند.

درست است که کیفیت جنس دندان تاثیر قابل توجه ای در دوام آن دارد، اما با این حال عوامل دیگری هم هستند که در این امر دخالت دارند. این عوامل به چهار دسته کلی میکروب ها، مواد قندی، مقاومت دندان و زمان ایجاد پوسیدگی تقسیم می شوند. جالب است بدانید بدون حضور هر یک از این موارد پوسیدگی دندان اتفاق نمی افتد.

ترس از دندانپزشکی یکی از علل پوسیدگی دندان عقل

اضطراب دندانپزشکی یا ترس از آن، یکی از رایج ترین دلایل برای نرفتن به دندانپزشکی است، به طور کلی دندانپزشکی هراس آور و کشیدن دندان عقل از دلهره آورترین عناوین خدمات دندانپزشکی است. نگرانی در مورد جراحی دندان عقل کاملا طبیعی است اما نگرانی در مورد درد در حین تزریق کاملا بی مورد است زیرا متخصص می تواند قبل از تزریق ناحیه تزریق را با ژل بی حس کند و این کار باعث می شود حتی درد آمپول بی حسی را هم اصلا متوجه نشوید.

افرادی که اضطراب دندانپزشکی دارند، اغلب خیلی دیر سراغ متخصص می روند، در نتیجه دردهایی که می کشند و آسیب هایی که در دندان میبینند هم بیشتر است. این تعلل و ترس از دندانپزشکی باعث پوسیدگی دندان عقل و انتقال این عفونت و پوسیدگی دندان به دندانهای مجاور میشود ف پس به جای ترس از دندانپزشکی در مورد این ترس با دندانپزشک خود مشورت کنید و مطمئن باشید با صحبت در این زمینه میتوانید تجربه بهتری از دندانپزشکی داشته باشید.

دندان عقل چه فواید و معایبی دارد؟

دندان‌های عقل سومین دندان آسیاب هستند که دندان‌های آسیاب بزرگ سوم نیز نامیده می‌شوند. این دندان ها در نوجوانی و جوانی در سنین بین ۱۷ تا ۲۵ سال رشد می کنند. بیشتر افراد چهار دندان عقل در انتهای دهان خود دارند. دو دندان در بالا و دو دندان در پایین. یکی از فواید دندان عقل این است که در مدتی که این دندان ها هنوز رشد نکرده اند ممکن است یکی از دندان های شما خراب شود و مجبور شوید آن را بکشید. در این شرایط دندان عقل پس از رشد کردن می تواند جایگزین دندان از دست رفته شود. قطعا داشتن یک دست کامل دندان برای هر فرد یک امتیاز به شمار می رود.

اما دندان های عقل همیشه به درستی رشد نمی کنند و شرایط عادی ندارند. گاهی اوقات این دندان ها به خاطر نحوه‌ رشد فک یا نبود فضای کافی دچار کج شدگی یا انحراف می شوند و یا نمی توانند از بافت لثه خارج شوند. در این شرایط این دندان ها باعث ایجاد فشار و آسیب به دندان های دیگر و بروز مشکلات بسیاری می گردند. در بعضی موارد، دندان های عقل ممکن است هیچ مشکلی ایجاد نکنند. اما به دلیل محل قرار گرفتنشان، تمیزکردن آن‌ها سخت باشد، به همین دلیل در برابر پوسیدگی و بیماری های لثه بیش از دندان‌های دیگر آسیب‌پذیر هستند.

آسیب هایی که پوسیدگی دندان عقل به همراه دارد ؟

از جمله آسیب هایی که پوسیدگی دندان عقل برای سایر دندان ها ایجاد میکند میتوان به موارد زیر اشاره کرد :

1- آسیب به دندان مجاور:

یک دندان آسیاب اضافی ممکن است به دندان مجاور فشار بیاورد و باعث ایجاد مشکلاتی در بلع یا درد شود. همچنین این دندان پوسیده به علت قرارگیری در ناحیه ای از دهان که دسترسی مسواک به آن سخت است میتواند پوسیدگی را به دندان های مجاور خود منقل کند

2- آسیب به فک:

ممکن است کیست‌هایی در مجاورت دندان عقل به وجود آید. اگر این کیست‌ها درمان نشوند، ممکن است در فک فرو روند و به عصب‌ها آسیب برسانند. آسیب دیدن عصب دندان یعنی یک دندان مرده ! دندانی که نیاز به درمان و عصب کشی دارد

3- مشکلات سینوسی:

مشکلات دندان عقل ممکن است به درد، فشار و گرفتگی سینوس‌ها منجر شود. این دردها گاهی به چنان شدتی میرسد که درد قابل تحملی را برای بیمار ایجاد میکند . پیشنهاد میکنیم قبل از گسترش درد حتما به دندانپزشک مراجعه نمایید

4- لثه‌ ملتهب:

بافت اطراف دندان عقل ممکن است ورم کند و تمیز کردن آن دشوار شود. این التهاب لثه میتواند دردناک باشه و این التهاب یکی از مشکلاتی است که میتواند برای دندان عقل ایجاد شود .

5- ایجاد حفره:

لثه متورم ممکن است سوراخ‌هایی بین دندان‌ها ایجاد کند که محل مناسبی برای رشد باکتری‌ها و ایجاد حفره محسوب می‌شود. این حفره های دندانی و باکتریهای آن میتواند باعث گسترش عفونت و پوسیدگی دندان عقل شود .

6- از بین بردن هم‌راستایی دندان‌ها:

دندان‌های عقلی که گیر افتاده‌اند، ممکن است تأثیر ارتودنسی، پل دندان مصنوعی، روکش دندان، دندان‌های مصنوعی یکدست یا هر نوع کار دندان‌پزشکی داخل دهان را خنثی کنند. این مشکل نه تنها با درد همراه است ، بلکه سلامت دندانها را نیز با مشکل روبرو خواهد کرد

7- نکاتی که باید بدانید

• در موارد زیبایی دندان لازم است دندانهای عقل کشیده شود، در صورتی که فردی قصد ارتودنسی داشته باشد نیز دندان‌های عقل به علت فضایی که اشغال کردند باید خارج شوند تا فضا برای حرکت دندان‌ها به منظور ردیف شدن ایجاد شود.
• دندان‌پزشک با بررسی شکل دهان و موقعیت دندان عقل، تصمیم می‌گیرد که دندان را بکشد یا خیر. البته سن فرد نیز نقش مهمی در این تصمیم‌گیری دارد.
• اگر هنوز آمادگی کشیدن دندان عقل را ندارید، از دندان‌پزشک بخواهید شرایط آن را برای شما توضیح بدهد. با این حال، اگر درد دارید یا مشکلاتی در بلع به وجود آمده یا بوی بدی از پشت دهانتان می‌آید، باید دندان عقلتان را بکشید.
• معمولاً توصیه می‌شود که دندان عقل در سنین جوانی کشیده شود؛ زیرا کشیدن دندان عقل در افراد بالای ۳۵ سال ممکن است مشکلات بیشتری به همراه داشته باشد. بهترین زمان برای کشیدن دندان عقل، زمانی است که حدود دو‌ سوم ریشه‌ها تشکیل شده است که در واقع بین سنین ۱۵ الی ۱۸ است.

چه زمانی برای پوسیدگی دندان عقل باید به دندانپزشک مراجعه کرد ؟

زمانی که پوسیدگی دندان عقل به صورت جزئی باشد، می توان به درمان یا کاهش درد دندان از طریق استفاده از دهان شویه امیدوار بود. قرص دندان درد مانند پاراستامول یا آسپرین نیز ممکن است در کوتاه مدت مفید واقع شوند. اما زمانی که پوسیدگی دندان عقل عمیق بوده و سطح بزرگی از دندان را درگیر کرده و یا درد برای مدت طولانی ادامه داشت حتما باید به دندانپزشک مراجعه کرد. دندانپزشک می تواند علت مشکل را دریابد و بر اساس آن به شما توصیه هایی نماید.

حتما بخوانید : دندان نیش نهفته و مشکلات مربطو به آن

شاید هم تمیز کردن دندان ها به صورت کامل در این زمینه مفید واقع شود و موجب پیشگیری از پوسیدگی دندان عقل شود، اغلب در این گونه مواقع مصرف آنتی بیوتیک نیز به شما توصیه گردد. درمان و رفع پوسیدگی دندان عقل یا هر دندان دیگری بسیار مهم است، زیرا این پوسیدگی می تواند از یک دندان به سایر دندان ها منتقل شود. اما آیا برای درمان پوسیدگی دندان عقل باید از عکس برداری استفاده نمود؟ بله؛ معمولا دندانپزشکان اغلب از اشعه ایکس برای عکس برداری از دندان و مشاهده موقعیت ریشه دندان و جهت ارزیابی فضای کافی برای رشد مناسب دندان استفاده می برند.

نکات طلایی برای مراقبت بعد از کشیدن دندان عقل پوسیده

همانگونه که گفتیم پوسیدگی دندان عقل میتواند مشکلات بسیاری برای دندان های مجاور خود ایجاد نماید به همین علت است که در صورت پوسیده بودن این دندان ، دندانپزشک اقدام به کشیدن آن میکند ، اما لازم است بعد از کشیدن این دندان مراقبت های لازم را برای طی شدن دوره درمان داشته باشید و نکات زیر را حتما به خاطر داشته باشید :

• یک گاز استریل روی زخم بگذارید و با ملایمت آن را گاز بگیرید.
• اگر پس از ۲۴ ساعت هنوز خونریزی دارید با دکتر تماس بگیرید.
• در حالی که هنوز دهانتان بی حس است، چیزی نخورید چون ممکن است به لب، زبان یا گونه خود صدمه بزنید.
• هنگام دراز کشیدن سر خود را بالاتر از بدن قرار دهید.
• میتوانید کیسه حاوی قطعات یخ روی گونه بگذارید تا ورم و درد کاهش یابد. در بیست و چهار ساعت اول پس از کشیدن دندان، چند مرتبه کمپرس سرد استفاده کنید و هر بار ۱۵ الی ۲۰ دقیقه بگذارید بماند. پس از یک روز میتوانید کمپرس گرم استفاده کنید.
• پس از جراحی از فعالیت بدنی خودداری کنید چون خونریزی را افزایش می دهد.

تا ۲۴ ساعت غذاهای نرم مانند ژله، سوپ رقیق، ماست و از این قبیل خوراکیها بخورید. به تدریج که بهتر می شوید میتوانید غذاهای جامد بخورید.

• از نی استفاده نکنید چون ممکن است باعث کنده شدن لخته خون و تاخیر در بهبودی محل زخم شود.
• پس از ۲۴ ساعت، دهان خود را با آب نمک گرم چند مرتبه در روز بشویید تا ورم و درد کاهش یابد. دقت کنید با ملایمت باید دهان را شستشو بدهید.
•  
• حداقل تا ۲۴ ساعت پس از جراحی نباید سیگار بکشید. حرکت مکیدن باعث شل شدن لخته خون و تاخیر در بهبودی می شود. همچنین سیگار خون رسانی را تضعیف می کند و میکروبهایی را وارد بدن می کند که میتوانند محل زخم را آلوده کنند.
• از مالیدن محل کشیدن دندان با زبان یا انگشت خودداری کنید.
• دندانها و زبان خود را با دقت مسواک بزنید.

در صورتی که لازم باشد دندانپزشک از شما می خواهد چند روز بعد برای کشیدن بخیه مراجعه کنید.