علائم در آوردن دندان
علائم در آوردن دندان در کودکان با نشانه های متفاوتی همراه است . با پاسخ به چند سوال میتوان فهمید که آیا بی تابی و وضعیتی که فرزند شما در آن قرار دارد از علائم رویش دندان است . اگر چند روزی است که فرزندتان بیقراری و گریه میکند؟ دائم دست شما را در دهان خود میبرد؟ میلی به غذا خوردن ندارد؟ کافی است به لثههای او خصوصا لثههای فک بالا به آرامی دست بکشید. بله، فرزندتان دارد اولین دندانهای خود را درمیآورد. در این مرحله وظیفه و مسئولیت شما بهعنوان والدین بیش از پیش خواهد شد.
دندان در آوردن چیست؟
جالب است بدانیم که دندان کودک از زمانی که تنها جنینی در رحم مادر است شروع به رشد میکند و در حدود سه سالگی، تعداد زیادی از دندانهای او رشد کرده و لبخندی سفید را به او میبخشد. دندان در آوردن کودک یک فرایند رشد طبیعی در نوزاد است که به موجب آن دندانهای شیری شروع به ظهور در لثه می کند این روند عموماً بدون درد است و یا ممکن است درد کمی بر روی لثه باشد به ویژه هنگامی که دندان های آسیا شروع به درآمدن کنند.
چه زمانی نوزاد شروع به دندان در آوردن می کند؟
1- دندان در آوردن مرحله ای نیست که تمام نوزدان در یک زمان به آن برسند. تبدیل این خنده لثه ای به یک لبخند با دندانهای درخشان، یک مجوز عبور است که سالها طول می کشد کامل شود. زمانی که نوزاد شما 3 ساله می شود، او ردیف کاملی از دندان ها دارد، که می تواند خودش آنها را مسواک بزند؛ گامی اساسی در راه مراقبت از خود.
2- رشد دندان از زمانی که جنین در رحم است، شروع می شود. هنگامی که حامله هستید، جوانه های دندان در دهان جنین تشکیل می شود (همچنین دندان های شیری). به ندرت پیش می آید نوزاد با یک یا دو دندان متولد شود یا در چند هفته اول زندگی دندان در آورد. اما اکثریت قریب به اتفاق نوزادان اولین دندان خود را بین 4 ماهگی تا 7 ماهگی در می آورند.
3- اگر دندان کودک شما زودتر در بیاید، در سه ماهگی اولین علائم در آوردن دندان را مشاهده می کنید (معمولا یکی از دندانهای پایین). اگر دندان نوزاد شما دیرتر در بیاید، باید تا یک سالگی یا بیشتر صبر کنید.
4- آخرین دندان ها، دندان های آسیاب هستند که در انتهای بالای دهان در بالا و پایین یافت می شود.معمولا در تولد سومین سال نوزاد علائم در آوردن دندان آسیاب دیده می شوند. مدت کوتاهی پس از آن، کودک باید یک مجموعه کامل از 20 دندان داشته باشد.
فرآیند دندان در آوردن نوزاد
رویش دندان نوزادان از 6 ماهگی آغاز می شود و تا 3 سالگی ادامه می یابد. زمانی که کودکتان 3 ساله شد باید 20 دندان شیری داشته باشد. اولین دندان هایی که جوانه می زنند معمولاً دندان های جلو در ردیف پایین هستند و حدود 1 الی 2 ماه پس از آن دندان های جلوی ردیف بالا شروع به رویش می کنند. پس از آن دندان های آسیای کوچک و سپس دندان های آسیای بزرگ رشد می کنند.
اگر نوزادتان دیر تر از زمان ذکر شده دندان در آورد اما رشد استخوانی، پوستی ، و موهایش طبیعی بود جای نگرانی نیست. اما اگر فرزندتان در تولد یک سالگی اش هنوز دندانی نداشت، او را نزد دندانپزشک ببرید. این دندان ها که معروف به دندان های شیری هستند، نیاز به مراقبت دارند زیرا تا 12 الی 13 سالگی دندان های کودک شما خواهند بود. به همین منظور حتما ویزیت های دوره ای را بی اهمیت ندانید و با پیگیری های خود سلامت دندان فرزندان خود را تضمین کنید .
| حتما بخوانید : دندانپزشک کودکان چه ویژگی هایی دارد ؟ |
چگونه درد در آوردن دندان را کم کنیم ؟
وقتی مطمئن شدید که نوزاد دارای علائم درآوردن دندان میباشد، سعی کنید از اقدامات زیر برای تسکین لثه دردناک نوزادتان استفاده کنید:
1- ماساژ لثه:
اگر میتوانید لبههای برجسته دندان نوزاد را ببینید، سعی کنید موقع گریه و شیون با یک انگشت یا پارچه تمیز لثه او را ماساژ دهید. از استعمال هر نوع ژل بیحسکننده برای تسکین درد نوزاد اکیدا خودداری کنید.
2- یک پستانک بخرید:
یک پستانک ژلهای، آبی یا پلاستیکی برای نوزادتان بخرید. میتوانید پستانک را در یخچال بگذارید تا سرد شود، اما از منجمد کردن آن خودداری کنید، چون به لثه نوزاد آسیب میرساند. میتوانید از پستانک برای نوزاد استفاده کنید تا با جویدن آن کمی از دردش کاسته شود.
3- از مواد طبیعی استفاده کنید:
میتوانید یک تکه سبزی سرد مانند هویج به نوزادتان بدهید تا به آن گاز بزند. اما مراقب باشید! اگر نوزاد یک تکه کوچک از هویج را گاز بزند و بخواهد قورت دهد، این احتمال وجود دارد که دچار خفگی شود. معمولا قدرت نوزاد به کندن هویج نمیرسد اما درباره میوههای دیگر که نرمتر هستند و امکان کنده شدن آنها وجود دارد بیشتر حواستان را جمع کنید.
4- سر و صورت نوزاد را تمیز نگه دارید:
یک پارچه نرم و تمیز بردارید و بزاق دهان نوزاد را از روی دهان و گردن پاک کنید تا نوزاد دچار بثورات پوستی روی صورت و گردن نشود. زمانی که فرزندتان در حال دندان درآوردن است آب دهان او بیشتر از قبل پوست او را اذیت میکند. هر کاری میتوانید انجام دهید تا نوزاد از درد و ناراحتی رهایی پیدا کند. راههای زیادی برای اطمینان از بهداشت دهان و دندان نوزادان وجود دارد
وقتی اولین سری از دندانهای نوزاد درآمدند، یادتان باشد که با یک مسواک نرم دندانهای او را دو بار در روز تمیز کنید. شیردهی شبانه (چه شیر مادر و چه شیر خشک) را متوقف کنید تا از پوسیدگی دندان نوزاد جلوگیری شود.
5- از پارچه حولهاي خيس و سرد استفاده کنید:
يكي از روشهای خوب برای تسكين درد درآوردن دندان است. اين پارچه را روی لثههای كودك قرار دهيد تا بجود. حتی میتوانيد يك تكه يخ هم ميان پارچه بگذاريد و محكم ببنديد تا خدای نكرده در گلوی كودک نپرد و سپس پارچه را در دهان كودک بگذاريد تا بجود.
برای اين منظور میتوانيد پارچه را در چای بابونه خيس كنيد و در يخچال قرار دهيد تا سرد و خنک بماند يا حلقههای پلاستيكی كه برای دندان درآوردن كودكان است را نيز در يخچال قرار دهيد تا سرد شود. سپس به كودک بدهيد تا بجود.
6- دارو آخرین گزینه انتخاب باشد:
سعی کنید از تمام راههای ممکن برای تسکین درد و ناراحتی نوزاد استفاده کنید؛ چون هیچ راه دیگری برای برطرف کردن درد ناشی از دندان درآوردن وجود ندارد. اگر نوزاد درد شدیدی را تحمل میکند، میتوانید هر ۶یا ۸ساعت یکبار از داروی پاراستامول استفاده کنید.
با اینکه شواهد علمی چندانی در این راستا وجود ندارد، گفته میشود که هومیوپاتی هم به تسکین درد نوزادان حین دندان درآوردن کمک میکند. البته حتما توجه داشته باشید که در این رابطه به دندانپزشک مراجعه کرده و حتما قبل از استفاده از هر نوع دارویی برای فرزندان از دندانپزشک کمک بگیرید.
تأخیر در درآمدن دندان های کودک
اگر کودک تا چکآپ و مراقبت ۱۸ ماهگیاش هنوز دندانی درنیاورده، لازم است این موضوع را با دندانپزشک کودک مطرح کنید. کودکان زودرس نیز ممکن است چند ماه دیرتر از دیگر کودکانی که در موعد مقرر تولدشان به دنیا آمدهاند دندان دربیاورند.
همچنین اگر کودکتان تمام علائم دندان درآوردن مثل ریختن بزاق زیاد یا ورم لثهها را نشان داد، اما به نظر میرسد که دردی غیرعادی هم دارد که منجر به گریهای تسلیناپدیر که یک علامت آشکار است شده، با پزشکش تماس بگیرید و به خاطر داشته باشید که دندان درآوردن نباید برای کودک فرایندی زجرآور باشد.
| حتما بخوانید : نخ دندان و اهمیت آن در مراقبت از دندانها |
نکاتی برای مراقبت دندانهای کودک بعد از درآمدن
بعد از اینکه علائم در آوردن دندان در کودک شما مشخص شد و دندانهای کودکتان شروع به درآمدن کرد، بهتر است نکاتی را برای مراقبت از آنها به یاد داشته باشید و بدانید که هرچند این دندانها روزی میافتند و جایشان دندانهای جدید درمیآید ولی رعایت بهداشت دهان و دندان قبل از درآمدن دندانها اهمیت زیادی دارد و غیر از آن، کودکتان مراقبت از دندانهایش را از همان کودکی یاد میگیرد. برخی نکات مراقبتی شامل موارد زیر است:
1- پرهیز از دادن شیشهشیر شب در رختخواب:
شبها کودک را با شیشهشیر حاوی شیر در رختخواب نگذارید. شکر موجود در شیر خشک یا شیر مادر تمام شب روی دندان کودک باقی میماند و میتواند منجر به پوسیدگی شود.
2- جایگزین کردن لیوان به جای شیشهشیر:
یک روش دیگر برای پیشگیری از پوسیدگی دندانها این است که در حدود یک سالگی، یعنی زمانی که کودک هماهنگی حرکتی لازم را دارد، یک لیوان معمولی را جایگزین شیشهشیر کنید و دهان و دندان کودک را تمیز کنید و مسواک بزنید. بهتر است از دادن لیوان آموزشی کودک هم کمکم بعد از درآمدن بیشتر دندانها خودداری کنید، زیرا مثل شیشهشیر میتواند با قرار دادن طولانیمدت دندانها در معرض قند و شکرها باعث خرابی آنها شود، مگر اینکه مسواک زدن را رعایت کنید.
3- اهمیت به معاینهٔ دندانهای کودک:
اولین ویزیت کودک توسط دندانپزشک باید در حدود یک سالگی او باشد. اما اگر پزشک احساس کند که کودک ریسک بالایی برای پوسیدگی دندان دارد، شاید توصیه کند که زودتر به دندانپزشک مراجعه کنید.
4- استفاده از مکمل فلوراید با تجویز پزشک:
مراقبت و چکآپ سلامت شش ماهگی کودک زمان خوبی برای پرسش از پزشک در مورد مکمل فلوراید است. البته قطرههای فلوراید که از پوسیدگی دندانها جلوگیری میکنند تنها در صورتی ضروری است که آب منطقهٔ محل زندگی شما فلوراید نداشته باشد. همچنین از پزشک بخواهید که دندانهای کودکتان را معاینه کند.
5- یاد دادن مسواک زدن به کودک:
در حدود ۱۸ ماهگی، کودکتان ممکن است آمادهٔ یادگیری مسواک زدن باشد که لازم است شما در این کار به او کمک کنید، زیرا هنوز چابکی یا تمرکز کافی برای حرکت دادن یک مسواک در دهانش را ندارد. لازم نیست دندانهای کودک را در جهت خاصی مسواک بزنید، فقط سعی کنید همهٔ ذرات غذا را بیرون بیاورید. اگر کودک طعم خمیردندان را دوست ندارد، یک برند و مدل دیگر را امتحان کنید.
6- پرهیز از دادن شیرینی زیاد:
سعی کنید به کودک زیاد شیرینی ندهید و وقتی در خوردن آنها زیادهروی میکند، اطمینان حاصل کنید که فوراً پس از آن دندانهایش را مسواک میکند.
